UNIHOLIX Originals

Alas-onse, umalis si Ilo sa bahay ni Master Fenn na medyas lang ang suot, bitbit ang kanyang mga bota. Tulog si Master Fenn sa upuan niya, umuubo na parang kalawanging tarangkahan. Sumulat si Ilo ng nota: Nakikinig lang ako sa isang kalye. Babalik bago sumikat ang araw. Kinain ito ni Mop bago pa matuyo ang tinta.

Sumulat si Ilo ng ikalawang nota at inilagay ito sa ilalim ng tsarera. Tiningnan ni Mop ang tsarera nang may matinding lungkot, pero hinayaan niya ito.

May 1,412 hakbang papunta sa Loose Quarter. Binilang ni Ilo ang bawat isa. Walang tisa sa alinmang sulok dito, ni isang puting marka. Nauna si Mop na tumakbo-takbo at laging tumatapak sa magagandang bato, na para bang may mapa siya sa kanyang mga kuko.

Naghihintay si Pim Harrow sa hagdan ng pintuan sa itaas ng Hollin Lane. Nakapulupot sa baywang niya ang may buhol na lubid, at hawak ng kamao niya ang maliit na piraso ng tisa. Maitim pa rin sa uling ang kanyang ilong gaya ng dati.

"Dumating ka," sabi ni Pim.

"Sinabi kong darating ako."

"Maraming sinasabi ang mga tao." Pero ngumisi siya, at hindi niya iyon itinago.

Mainit ang eskinita sa ilalim ng medyas ni Ilo, parang tagiliran ng natutulog na pusa. Sa kalagitnaan nito ay may kariton na puno ng mga lampara, at sa tabi nito ay nakatayo si Burrick Oss, kinakatok ng kutsara ang basag na gulong. "Magandang gabi, magandang gabi," sabi niya kay Ilo, at pagkatapos ay sa isang lamparang tanso, "Hindi, hindi kita nalimutan, abala lang ako."

"Pumunta siya rito para magbenta ng mga lampara pagdapit-hapon," bulong ni Pim. "Mula noon, aalis na raw siya."

"Sira ang gulong," masayang sabi ni Burrick. "Hindi nag-aalala ang mga lampara. Hindi pa kailanman nakikita ng mga lampara ang Pag-ikot mula sa loob."

Tumingala si Ilo. Ang orasan ng Hub ay nagpapakita ng sampung minuto bago maghatinggabi. Wala nang oras para magbuhat ng kariton kahit saan. Idinikit niya ang dalawang daliri sa labi at sumipol.

Mabagal na bumalik ang alingawngaw. Humaba ito na parang hikab. Natigilan si Pim. "Iyan ang mabagal na alingawngaw," sabi niya. "Hindi ba? Gagalaw ito, gusto man natin o hindi."

"Oo," sabi ni Ilo. "Kaya mas mabuting itanong natin dito kung paano."

Lumuhod siya at idiniin ang palad sa mga bato. Binilang niya ang kanyang paghinga, labas-pasok, hanggang apatnapu. Ang umakyat sa kanyang kamay ay hindi mga salita. Isa itong pagkiling, parang lubid na marahang humihila patungo sa gilid ng bayan. Pagod na ang eskinita na ipinagpapalipat-lipat ng Pag-ikot. Gusto nitong makita kung ano ang nasa kabilang panig ng hamog. Sa ilalim ng pagnanais na iyon ay may maliit at nanginginig na pangamba, ang uri na nararamdaman ni Mop bago maligo.

"Gusto nitong pumunta sa Gap," sabi ni Ilo. "At medyo natatakot ito."

Lumunok si Pim. "Papasok ba ito?"

"Hindi ko alam." Tuwiran itong sinabi ni Ilo, dahil malalaman ni Pim kung nagsisinungaling siya. "Puwede kong hilingin dito na manatili. Titigil ito para sa akin. Pero para na rin akong sumandal sa pinto habang may kumakatok mula sa kabila."

"Eskinita ko ito," mabagal na sabi ni Pim. Pagkatapos ay sumimangot siya. "Hindi. Hindi ko ito pag-aari. Dito lang ako nakatira."

"Bumoboto ang mga lampara ko na umalis na," anunsyo ni Burrick. "Lahat ng labing-isa. Dalawa ang hindi bumoto, pero lagi namang mahiyain ang mga iyon."

Nanatili ang kamay ni Ilo sa mga bato. "Sasama ako sa iyo," sabi niya nang malakas sa eskinita, medyo nahihiya pero hindi iyon alintana. "Pero dahan-dahan lang, pakiusap. Huminto ka bago ang hamog. Hayaan mong manatili kaming lahat sa ibabaw mo." Bahagyang nanginig ang init sa ilalim ng kanyang palad, na tila nagpapasalamat.

Nagsimulang tumunog ang kampana ng Hub. Sa buong Loose Quarter, ang ibang mga kalye ay umungol, bumuhat, at gumewang. Hindi bumuhat nang malakas ang Hollin Lane. Umangat ito, parang taong huminga nang malalim, at nagsimulang dumausdos. Itinali ni Pim ang isang dulo ng lubid sa kariton at ang kabila sa sarili niyang baywang. Itinuon ni Mop ang kanyang apat na kuko sa lupa at mahinahong ngumuya ng mitsa ng lampara.

Dumaan sila sa mga kalyeng umiindayog sa maling direksyon, sa isang tulay na natanggal sa ilog nito, sa mahabang pader na naging maikli. Nagbilang si Ilo ng mga hakbang na hindi naman niya ginagawa, nawala sa bilang pagdating ng animnaraan, at tumawa nang malakas. Lumiit ang tore ng Hub pero nanatili sa eksaktong kinalalagyan nito. Nagkalansingan ang mga lampara na parang masayang orkestrang yari sa lata.

Pagkatapos ay lumitaw sa unahan ang kulay-abo, isang pader ng hamog na kasingtaas ng bangin. Bumagal ang eskinita, at bumagal pa, gaya ng hiniling ni Ilo. Idinikit niya ang dalawang daliri sa labi at sumipol muli. Sa pagkakataong ito, mabilis at maliwanag na bumalik ang alingawngaw, tumatalbog sa mga bato. Matatag ang eskinita. Huminto na ito.

Sampung hakbang na lang ang layo nila sa hamog. Malamig ito at tahimik at hindi gumagalaw. Bumuntong-hininga si Pim nang nanginginig nang kaunti. "Nagtanong ka," sabi niya. "At nakinig ito."

"Ito ang unang nagtanong," sabi ni Ilo.

Yumuko si Burrick sa kanyang kariton at bumulong sa isang maliit na lamparang hindi pa kailanman nasisindihan. Kusa itong nagsimulang kuminang, manipis at tuloy-tuloy na ginto. At sa kalaliman ng hamog, napakahina na inakala ni Ilo na guniguni lang niya, may kumislap pabalik.