UNIHOLIX Originals

Nagising si Ilo na may lampara na tumutusok sa tadyang niya at kambing na ngumunguya sa manggas niya. Sandali siyang hindi nakaalam kung nasaan siya. Saka niya naalala ang kariton, ang mga batong-bato sa kalsada, at ang paghuni ng kalye sa ilalim ng mga kamay niya.

Hindi dahil sa pagmamahal kaya ngumunguya si Mop sa manggas niya. May nakita siyang papel na etiketa sa lamparang katabi ni Ilo at dahan-dahan niya itong kinakain, parang taong may hawak na napakasarap na sandwich. Binawi ni Ilo ang etiketa. Nakasulat doon ang GENTLE WICK. Ngayon, halos GEN na lang.

Bumaba siya mula sa kariton at lumuhod sa batong-bato kung saan niya idiniin ang chalk niya. Naroon pa rin ang marka. Puti iyon, bilog, at hindi mas malaki kaysa sa butil ng gisantes. Ang bawat ibang marka ng chalk sa Marrowick ay kukupas pagsapit ng bukang-liwayway. Ang isang ito ay mukhang kagagawa lang.

Tumayo si Ilo at binilang ang mga hakbang niya hanggang sa kanto. Apatnapu't isa. Binilang niya ulit pabalik. Apatnapu't isa ulit. Sa Loose Quarter, puwedeng dalawampung hakbang ang haba ng isang kalye ngayong umaga at animnapu naman bukas. Ang kalyeng ito ay hindi nagbago kahit isang hakbang.

"Magandang umaga, Brass," sabi ng isang tinig sa likuran niya. Nakaupo na si Burrick Oss sa pugad niyang mga kumot at tumatango sa pinakamalaking lampara sa kariton niya. "Magandang umaga, Little Dot. Naglakbay ba tayo kagabi? Hindi ko ramdam na naglakbay tayo." Luminga siya sa paligid, sa parehong mga bahay at sa parehong baluktot na tsimenea. "Ah. Hindi pala tayo naglakbay. Kakaiba. Kailangan ko itong sabihin sa mga lampara."

Nagbukas ang mga pinto sa kahabaan ng kalye. Lumabas ang mga tao na naka-tsinelas at napahinto sa sarili nilang hagdan, nakatitig sa kalye. May isang lalaking may hawak na pandilig sa ibabaw ng geranium at nakalimutang magbuhos. "Iyan ang asul na pinto ng kapitbahay ko," mabagal niyang sabi. "Nasa tapat ko lang. Lagi iyang nasa ibang lugar."

"May problema po ba?" tanong ni Ilo.

"Hindi ko alam," sabi ng lalaki. "Apatnapung taon na akong nakatira rito at kahit minsan hindi ko pa nakita ang parehong tanawin nang dalawang beses. Parang gusto ko itong regaluhan."

Inilabas ni Ilo ang kanyang tin whistle at umihip ng isang maikling nota. Agad bumalik ang alingawngaw mula sa mga pader, mabilis at malinaw, tulad ng sa isang matatag na kalye. Umihip siya ulit, at mabilis na namang bumalik ito. Walang gagalaw rito. Sinubukan niyang matuwa, pero giniginaw ang sikmura niya.

May babaeng nagmamadaling umakyat sa eskinita, may tray ng tinapay sa bawat braso at harina sa kilay. "Ikaw ang aprentis ni Master Fenn," sabi niya. "Ako si Tamsin Quill, panadera. Lumipat kagabi ang Baker's Mile. Nasa likod na ito ngayon ng pagawaan ng balat, at ang mga hurno ko ay nasa maling panig ng isang kanal. Walang nag-chalk."

Biglang uminit ang mukha ni Ilo. "Inutusan po akong markahan iyon," sabi niya. "Hindi ko po ginawa." Pinilit niyang sabihin ang iba pa. "Isang piraso na lang po ng chalk ang natira sa akin, at dito ko ginamit."

Matagal siyang tiningnan ni Tamsin, saka ang maliit na puting marka, saka ang kalyeng hindi gumalaw. "Aba," sabi niya habang inaayos ang mga tray. "Mahuhuli ang tinapay, pero mainit-init ito. Nakaranas na ako ng mas masasamang umaga." Umalis siya sa eskinita, nag-iiwan ng bakas ng masasarap na amoy, at sinundan siya ni Mop sa tatlong buong kalye bago siya tinawag pabalik ni Ilo.

Alam ni Ilo ang dapat niyang gawin. Puwede siyang manahimik at umasang hindi magtanong si Master Fenn. Pero naroon pa rin ang marka, at hindi niya ito maintindihan. Mas mabigat sa pakiramdam ang bagay na hindi niya maintindihan kaysa sa bagay na mali niyang nagawa. Nagpaalam siya kay Burrick, na ikinukuwento kay Brass ang buong pangyayari sa pangalawang beses, at tumuloy sa Hub.

Nanguna si Mop, gaya ng lagi niyang ginagawa. Sa magagandang batong-bato lang siya tumatapak, at tumatapak si Ilo kung saan siya tumapak. Sa buong daan, nadaanan niya ang mga lumang marka ng mga Wayfinder mula kagabi. Mga manipis na abuhing mantsa na lang ang mga iyon ngayon, kumukupas na parang hininga sa salamin. Ang sa kanya, sa likuran niya, ay maliwanag pa rin.

Nakatira si Master Fenn sa dalawang silid malapit sa paanan ng orasang-tore ng Hub. Narinig siya ni Ilo bago pa niya ito makita. Ang ubo niya ay umaalingawngaw na parang kinakalawang na tarangkahan sa malakas na hangin. Pagpasok ni Ilo, nakaupo si Fenn sa upuan niya, nakabalot sa amerikanang may apatnapung bulsa, at nakatitig nang masama sa isang tasa ng tsaa na parang nang-insulto ito sa kanya.

"Mukha kang taong aamin na," sabi ni Fenn. "Bilisan mo. Masyado akong may sakit para sa suspense."

Kaya sinabi ni Ilo ang lahat: ang pito, ang naipit na kariton, ang chalk, ang Pag-ikot, at ang kalyeng humuni. Sinabi rin niya ang tungkol sa markang hindi kumupas, at ang apatnapu't isang hakbang. Hindi niya inalis ang tungkol sa Baker's Mile.

Matagal na hindi nagsalita si Fenn. Pagkatapos, umubo siya, uminom ng tsaa, at sinimulang tapik-tapikin isa-isa ang mga bulsa niya na parang naghahanap ng magnanakaw. "Kumukupas ang chalk pagsapit ng bukang-liwayway," sabi niya sa wakas. "Palagi. Apatnapung taon na itong ganoon, at isang daang taon bago pa ako. Ang butil na kasinlaki ng gisantes ay hindi dapat makapigil sa isang eskinita nang isang oras, lalo na buong magdamag."

"Alam ko po," bulong ni Ilo. "Akala ko po pagkakamali lang. Akala ko po baka mali ako, at ayaw lang gumalaw ng kalye."

"Hindi ganoon ang mga kalye," sabi ni Fenn. Dahan-dahan siyang tumayo, kumakapit sa upuan. Ang mga mata niya, na kadalasan ay tuyo, ay maliwanag at matalas. "Mamarkahan ang Baker's Mile mamayang gabi, nang maayos, nating dalawa. Pero una, ihahatid mo ako sa Cobbler's Row. Gusto kong makita ang marka mo."

Magkasama silang lumabas, ang matandang Wayfinder na nakasandal sa batang Wayfinder, at ang kambing na patakbo-takbong nasa unahan. Sa dulo ng Cobbler's Row, ibinaba ni Fenn ang sarili sa pagluhod sa batong-bato at inilapat ang dalawang daliri sa maliit na puting bilog. Napakatagal siyang nanatili roon kaya sinimulan nang bilangin ni Ilo ang mga hininga niya.

"Mainit," sabi ni Master Fenn, napakahina ng boses. "Ilo. Hindi kailanman nagiging mainit ang chalk."