UNIHOLIX Originals

Tuwing hatinggabi, bumabangon at naglalakad-lakad ang mga kalye ng Marrowick. Hindi naman sila lumalayo. Maaaring magpalit ng puwesto ang isang eskinita at ang isa pang daan. Maaaring pumihit paharap sa kabilang direksiyon ang isang hagdan. Pagsapit ng umaga, tahimik na ulit ang lahat, parang pusang nakahimlay sa unan, at walang makapagsabi kung saan mismo sila napunta.

Kaya kailangan ng bayan ang mga Wayfinder. May dalang puting tisa ang isang Wayfinder mula sa quarry ng Stillstone. Sa isang marka ng tisa sa kanto ng kalye, mananatili sa puwesto ang kalyeng iyon hanggang sumikat ang araw. Ang mahusay na Wayfinder ay minamarkahan ang ligtas na daan pauwi para sa lahat bago tumunog ang kampana ng Pag-ikot.

Labindalawang taong gulang si Ilo Brandle at labing-isang linggo na siyang aprentis. May dala siyang bag na pasan, isang tin whistle, at isang kambing na nagngangalang Mop. Hindi opisyal na kagamitan si Mop. Sinundan lang siya nito isang umaga at hindi na tumigil.

Ngayong gabi, nakahiga si Master Dessa Fenn sa kama at inuubo nang parang kinakalawang na tarangkahan. Inabot niya kay Ilo ang tatlong stick ng tisa. "Baker's Mile," paos niyang sabi. "Tatlong marka, tapos diretso uwi bago tumunog ang kampana. Huwag kang magpakatalino."

"Hindi ako kailanman nagpapakatalino," sabi ni Ilo.

"Mabuti. Sa pagpapakatalino napupunta ang mga Wayfinder sa Gap." Umubo si Dessa, at kumalansing ang isa sa kanyang apatnapung bulsa.

Mula sa tore ng orasan ng Hub hanggang sa mga panaderya sa tabi ng ilog ang haba ng Baker's Mile. Tuwing gabi, naglalakad pauwi roon ang mga panadero, pasan sa likod ang harina para bukas. Iginuhit ni Ilo ang una niyang marka sa Hub. Ang ikalawa, sa tabi ng fountain na may tatlong batong isda. Ang ikatlo, sa lumang tulay, at ang huling stick ay lumiit na lang at naging mumong kasinlaki ng gisantes.

Hinipan niya ang kanyang whistle. Mabilis at matalas ang balik ng echo. Ibig sabihin, matibay ang kalye at mananatili ito. Naramdaman ni Ilo ang munting init ng pagmamalaki. Pagkatapos, may narinig siyang isa pang whistle, manipis at nanginginig, sa malayong silangan.

Nag-angat ng ulo si Mop. Umikot ang mga tainga niya na parang dalawang maliit na layag.

"Hindi," sabi ni Ilo. "Loose Quarter iyan. Walang nagmamarka ng tisa sa Loose Quarter. Uuwi na tayo." Tiningnan siya ni Mop. Umulit ang whistle, at ngayon ay parang humihingi na ito ng tulong.

Bumuntong-hininga si Ilo at tumakbo. Sa likod niya, sampung minuto na lang bago maghatinggabi ayon sa orasan ng Hub. Sa Cobbler's Row, may nakita siyang matandang lalaki na may kariton na puno ng mga lampara. Nakabaon sa kanal ang isang gulong. "Ah, isang Wayfinder!" sabi ni Burrick Oss. "Sinabi ko sa mga lampara ko na may darating. Ayaw nilang maniwala."

Humila sina Ilo at Mop habang tumutulak si Burrick. Bumunggo si Mop sa kariton gamit ang matigas niyang munting ulo. Natanggal ang gulong, at kumalansing ang sandaang babasaging lampara na parang tawanan. Pero bumagsak ang sikmura ni Ilo. Malayo pa ang Baker's Mile, at mumo lang ng tisa ang hawak niya.

Nagsimulang tumunog ang kampana sa malayo. Isa. Dalawa. Sa kabila ng Row, may baluktot na eskinitang dumulas palayo na parang tray na hinihila mula sa mesa. Mahigpit na hinawakan ni Burrick ang kariton. "Naku," sabi niya. "Mapupunta tayo sa gilid ng bayan." Alam ni Ilo na tama siya. Dinadala ng kalyeng walang marka ang lahat ng nasa ibabaw nito, at ang gilid ng bayan ay ang Gap.

Lumuhod siya at gumuhit ng marka gamit ang mumo. Maliit na marka iyon, hindi hihigit sa haba ng kanyang hinlalaki. Laging nagkakalat ang mga marka niya, at mas pangit pa ito kaysa dati. Sa ilalim ng kanyang mga tuhod, nanginig ang mga bato. Naghahanda nang umalis ang kalye. Naalala ni Ilo ang lagi nang sinasabi ni Dessa: tisa lang ang tisa. Ang humihiling ang Wayfinder.

Kaya gumawa siya ng bagay na hindi pa niya nagagawa. Idinampi niya nang patag ang palad sa mga bato, at mainit ang pakiramdam ng mga ito, parang likod ng natutulog na hayop. "Pakiusap," bulong niya. "Manatili ka. May mga lampara rito, may matandang lalaki, at may kambing na hindi dapat nandito." Pagkatapos, idiin niya ang mumo sa marka. Humuni nang mahaba ang mga bato, mababa at matamis, parang pinipigil na nota.

Tumunog ang kampana ng ikalabindalawa. Sa paligid nila, gumalaw ang Marrowick. Dumulas ang mga pader, dahan-dahang umikot ang isang panaderya, at nagmartsa palayo sa dilim ang buong hanay ng mga tsimenea. Pero hindi gumalaw ang Cobbler's Row. Nanatili itong parang bato sa gitna ng ilog, at umaagos sa paligid nito ang bayan. Marahang umindayog ang mga lampara ni Burrick at naglabas ng banayad na gintong liwanag.

"Aba," sabi ni Burrick sa wakas, "napakagalang naman ng kalye."

Hindi makasagot si Ilo. Nanginginig ang mga kamay niya. Ngumuya nang mapag-isip si Mop sa isang sulok ng bag niya, na pinakamalapit na magagawa nito sa pagsasabi ng salamat.

Naupo sila sa kariton hanggang maging abuhin ang langit. Kumukupas ang tisa pagsikat ng araw, at hinintay ni Ilo na maglaho ang maliit na marka gaya ng bawat marka. Sumikat ang araw. Hindi kumupas ang marka. Nasa gilid ito ng bangketa, maliit, puti, at kasingliwanag ng bago. Ni hindi man lang gumalaw ang Cobbler's Row at ang tatlong kalye sa paligid nito.